Göçmen Kaçakçılığı
MADDE 79. – (1) Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek
maksadıyla, yasal olmayan yollardan;
a) Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan,
b) Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan,
Kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle:22/7/2010 – 6008/6 md.) Suç, teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi, tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.
(2) (Ek fıkra: 22/7/2010 – 6008/6 md.) Suçun, mağdurların;
a) Hayatı bakımından bir tehlike oluşturması,
b) Onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi,
hâlinde, verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılır.
(3) (Değişik:6/12/2019-7196/56 md.) Bu suçun; birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarısına kadar, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır.
(4) Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
GÖÇMEN KAÇAKÇILIĞI SUÇU NEDİR?
‘’Göçmen kaçakçılığı’’ suçu seçimlik hareketli bir suçtur. Kanunda sayılan eylemlerden birisinin gerçekleştirilmesi ile birlikte suçun maddi unsurları oluşur. İcrai hareketlerle işlenebileceği gibi ihmali hareketlerle de işlenebilen bir suç tipidir. (Örneğin gümrük görevlilerinin ihmali hareketleri) Suçun manevi unsurları açısından kasten işlenebilen bir suçtur. Fiilin taksirli hali kanunda tanımlı olarak düzenlenmemiştir. Ayrıca kanun failin maddi bir menfaat amacıyla hareket etmesini aramaktadır. Doğrudan veya dolaylı maddi bir menfaat elde etmek amacıyla hareket eden fail suçun maddi ve manevi unsurlarını tamamlamış olacaktır. Ayrıca suç teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış gibi cezalandırılacaktır. Bu yönden bir kalkışma suçudur.
Kanunda sayılan seçimlik hareketler;
1-)Bir yabancıyı yasal olmayan yollardan ülkeye sokmak
2-)Yabancının yasal olmayan yollardan ülkede kalmasına imkan sağlamak
3-)Türk vatandaşı veya yabancının yasal olmayan yollardan yurt dışına çıkmasına imkan sağlamak
şeklindedir.
SUÇUN FAİLİ
Suç özgü bir suç değildir. Suçun faili açısından herhangi bir şart aranmaz. Herkes tarafından işlenebilen bir suçtur. Bunlarla birlikte suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi yahut bir örgütün faaliyetleri kapsamında işlenmesi sonucunda 79’uncu maddenin 3’üncü fıkrası gereği daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hal söz konusudur.
Suçun bir tüzel kişinin faaliyetleri kapsamında işlenmesi sonucunda tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Örneğin suç araçlarının müsaderesine karar verilmesi.
SUÇUN NİTELİKLİ UNSURLARI
a. Suçun Mağdurun Hayatı Bakımından Tehlike Oluşturması
Kaçak göçmenlerin vücut bütünlüklerinin ve yaşamlarının tehlikeye atılmış olması cezayı arttırıcı nitelikli hal olarak düzenlenmiş olup ölüm neticesinin gerçekleşmesi sonucunda suçun cezası bir kat daha arttırılacaktır. Ancak faile bu kapsamda daha ağır ceza verebilmek için gerçekleştirilen eylem bile ortaya çıkan sonuç arasında nedensellik bağlantısının kurabiliyor olması gerekmektedir.
b. Suçun Mağdurlarının Onur Kırıcı Bir Muameleye Maruz Kalması
Suçun mağduru olan göçmenlerin insani olmayan şartlara maruz bırakılarak bu suçun işlenmesi durumunda ceza yarısında üçte ikisine kadar arttırılır.
Özellikle mağdurların havasız ortamlarda, insan haysiyetine yakışmayan şekilde kamyon kasalarında ve ihtiyaçlarını dahi gideremeyecek araçlarla uzun süre onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak eylemlerin gerçekleştirilmesi durumunda bahsi geçen bu cezayı arttırıcı nitelikli hal uygulanacaktır.
c. Suçun Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi
Suçun en az iki kişi tarafından müşterek faillik kapsamında işlenmesi durumunda kanun koyucu cezayı arttırıcı nitelikli hal olarak düzenleme yapmış olup suçla daha etkili bir mücadeleyi amaçlamıştır.
d. Suçun Örgüt Faaliyet Kapsamında İşlenmesi
Suçun bir örgütün faaliyetleri kapsamında işlenmesi durumunda cezayı arttırıcı nitelikli hal söz konusu olacaktır. Suç işlemek için örgüt kurma suçunda ise örgütün varlığının kabul edilebilmesi için en az üç kişinin ortak bir suç işleme iradesi ile bir araya gelmiş olması aranmaktadır.
Örgüt kurma iradesi süreklilik arz eden, planlı, iş bölümün olduğu, en az üç kişiden oluşan ve suç işleme konusunda ortak bir amacın olduğu yapılar açısından söz konusu olacaktır. Kanun koyucu göçmen kaçakçılığı suçun bir örgütün faaliyetleri kapsamında işlenmesi durumunda cezayı bir katından yarısına kadar arttırma yönünde bir düzenleme getirmiştir.
e. Suçun Terör Amacıyla İşlenmesi
Göçmen kaçakçılığı suçu 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun terör tanımındaki amaçlara yönelik işlendiği takdirde ceza yarı oranında arttırılacaktır.
TEŞEBBÜS
Kanun koyucu suçun teşebbüs halinde kalmasını tamamlanmış gibi cezalandırmaktadır. Doktrinde teşebbüs halinde kalan bir suçun tamamlanmış gibi cezalandırılmasına kalkışma suçları denilmektedir.
Bu düzenlemeye göre fail suçu işlemeye başladıktan sonra elinde olmayan sebeplerle suçu tamamlayamasa bile suçun tam cezası ile sorumlu olacaktır.